ชวนดู เบื้องหลังอนิเมะ Medalist #กว่าจะมาเป็นฉากสเกต จากสารคดี NHK
medalist behind the scene
สารบัญ
ไม่ง่ายเลย กับการที่ต้องทำอนิเมะหมวดการ์ตูนกีฬา
ถ้าเดินไปถามเหล่าอนิเมเตอร์ญี่ปุ่นว่า “คุณต้องทำอนิเมะกีฬานะ” ก็คงร้องซี๊ด ปาดเหงื่อกันเป็นแถวๆ
…ก็กีฬามันเต็มไปด้วยฉากที่ต้องขยับคล่องแคล่วว่องไว ไม่ว่าจะเป็นตีลูก, ขโมยลูก, วิ่งเร็ว ซึ่งต้องอาศัยการเฟรมจำนวนมากเพื่อให้ภาพดูไม่กระตุก แถมยังเต็มไปด้วยตัวนักกีฬาในฉาก บางเรื่องก็มีเป็น 10-20 ชีวิตในหนึ่งเฟรมเลยทีเดียว แถมอนิเมะฉายลงทีวีนี่บางโปรเจกต์ก็งบจำกัดซะด้วย
กีฬา Figure Skating (สเกตลีลา) ก็เป็นหนึ่งในกีฬาที่อาศัยความรวดเร็ว กระโดดหมุนตัวสี่รอบที สายตาคนปกติยังแทบนับไม่ทัน ต้องย้อนกลับไปดูช็อตสโลว์โมชั่นนับเพื่อเอาชัวร์กันอีกที 5555 และเมื่อ Medalist มังงะฟิกเกอร์สเกตที่กำลังมาแรงในญี่ปุ่นได้ถูกประกาศทำเป็นอนิเมชั่น และสตูดิโอที่รับผิดชอบโปรเจกต์นี้คือ ENGI และฉายซีซัน 1 ให้คนได้ยลกันช่วงต้นปี 2025 ที่ผ่านมา
สารคดี NHK ที่พาไปดูการทำงานของ ENGI สตูดิโอที่รับผิดชอบสร้างอนิเมะ Medalist
วันก่อนเราก็ไปกดเจอสารคดี 「 NHK WORLD ซีรีส์ Anime Manga Explosion 」 ที่ใน EP นี้ 「Sports Manga & Anime」 เขาเกริ่นถึงวิวัฒนาการของมังงะ/อนิเมะหมวดกีฬา ก่อนจะเข้าสู่ เทคโนโลยีทีช่วยทุ่นแรงอนิเมท และในครึ่งหลัง เขาก็พาไปดูวิธีการทำงานของสตูดิโอ ENGI
โพสนี้เลยหยิบบางส่วนมาเล่าให้อ่านกันกรุบกริบสักเล็กน้อยย (จริงๆก็คืออยากเขียนด้วยแหละ ฮาาา)
ค่าย ENGI ใช้วิธีอนิเมทฉากสเกตในเรื่องด้วยเทคโนโลยี 3D ในการปั้นโมเดล + ใช้ Motion Capture เพื่อเก็บรายละเอียดท่วงท่าของนักสเกตตัวจริงที่สเกตเป็นแบบไว้ให้โมเดล ผสมกับการใช้งานวาดมือเพื่อปรับบางจุดให้ดูธรรมชาติมากขึ้น นั่นจึงเป็นเหตุผลที่ทำให้แม้เราจะดูกันออกว่าฉากสเกตในเรื่องมันเป็นโมเดล 3D แต่ก็มีฉากบางฉากเช่นเวลาโคลสอัพหน้าตัวละคร ที่รู้สึกว่าอันนี้ดูวาดมือนี่นา
Fun Fact: เบื้องหลังในฉากสเกตของซีซัน 1 ตอน 4 ซึ่งเป็นฉากสเกตตัวแรกของอิโนริ ตัวเอกของเรานั้น ท่าคุกเข่ายกแขนเป็นท่าจบของโปรแกรมของน้อง ทว่า…ฉากจบโดยมองจากมุมสูงของการ์ตูนนี้ พอมาทำจริงเป็นโมเดล 3D มันไม่เหมือนในมังงะเป๊ะ ทีมงานเลยต้องยืดแขนน้องอิโนริให้ยาววววเป็นหางว่าว เพื่อให้ตอนมองจากมุมบน มันถึงจะดูเหมือนในหนังสือการ์ตูนจริงๆ
ถ้าจากมุมกล้อง มันดูไม่ออก ก็ขอลักไก่นิดหน่อย แต่เป็นการลักไก่เผื่อผลลัพธ์ที่ดีนา
— นาคาจิมะ ฮาจิเมะ (อนิเมเตอร์ 3DCG) กล่าว
พวกผมตั้งเป้าไว้ว่าอยากให้คนดูแทบแยกไม่ออกว่ามันเป็น 3D หรืองานวาดมือน่ะครับ
— ยาซึทากะ ยามาโมโตะ (ผู้กำกับ Medalist) กล่าว
นั่นจึงเป็นเหตุผลที่ทำให้น้องอิโนริมือยาววว ยาวจนไปหยิบมะนาวใต้ถุนบ้านได้แล้วนะน้อง ฮาาาาา ใครกลับไปดูฉากอีโมฉากนี้อีกรอบ อย่าเผลอนึกภาพแขนยาวนี่ล่ะ เดี๋ยวหายซึ้งกันหมด 
สำหรับฉากเคลื่อนไหวในอนิเมะกีฬา ในวงการก็มีใช้หลายๆ เทคนิค เช่นวิถีดั้งเดิมอย่างการวาดมือจุกๆ โอ้โหไปเลย หรือ ใช้งาน 3D ปั้นโมเดลมาช่วย หรือ งานโรโชสโคป(Rotoscope) ที่เป็นการวาดทับจากคลิปฟูตเทจจริงๆ ฯลฯ
ด้วยความที่มังงะ Medalist ถ่ายทอดกีฬาฟิกเกอร์สเกตในแบบสมจริง ไม่ได้ไปสายกีฬาปล่อยพลังแฟนตาซีตู้มต้าม นั่นจึงทำให้ทีมงานอนิเมะไม่สามารถอนิเมทไปเวย์ปล่อยพลัง ยิงแสง ซึ่งแบบนั้นมันง่ายกว่าการอนิเมทท่าสเกตให้ดูสมจริงมาก
ถ้าข้ามรายละเอียดพวกนี้ไปมันก็ง่ายหน่อย แต่แฟนๆ สเกตเค้าชอบสังเกตนะครับ จับทุกเม็ด คนนี้โดดครบรอบไหม สังเกตฟูตเวิร์คนักกีฬา ดูเทคนิคการหันเท้า ผมบอกทีมงานว่า ผมไม่อยากลักไก่เลย อาจจะเหนื่อยสักหน่อย…แต่ทนกับผมหน่อยนะ ฮะๆๆ
— ยาสึทากะ ยามาโมโตะ (ผู้กำกับ Medalist) กล่าว
เสริมว่าเรื่องแฟนสเกตชอบจับผิดท่ากระโดดนี่เรื่องจริงนะ ฮาาา ขนาดอนิเม Yuri on Ice คนยัง pause ทีละวิเพื่อสังเกตว่าตัวละครกระโดดถูกเทคนิคมั้ยมาแล้ว 55555
สำหรับงาน Figure Skating เรื่องนี้ ENGI เลือกใช้วิธีอนิเมทฉากสเกตในเรื่องด้วยเทคโนโลยี 3D ในการปั้นโมเดล + ใช้ Motion Capture (ต่อจากนี้ขอเรียกสั้น ๆ ว่าโมแคป) เพื่อเก็บรายละเอียดท่วงท่าของนักสเกตตัวจริงที่สเกตเป็นแบบไว้ให้ ผสมผสานกับการใช้งานวาดมือเพื่อปรับบางช็อต เช่นแก้ตำแหน่งปาก ตำแหน่งลูกตาให้ภาพดูเข้าท่ามากขึ้น
(กรณี Motion Capture ในฝั่งภาพยนตร์ที่หลายคนน่าจะเคยดูหนังแฟนตาซีฟอร์มยักษ์ก็คือกรณีนักแสดง Andy Serkis ที่เป็นแบบการเคลื่อนไหวให้กับเจ้า Gollum แหวนรักของข้า~ ใน The Lord of the Rings นั่นเอง)
นี่จึงเป็นเหตุผลที่ทำให้ คนที่เคยดูอนิเม Medalist มาแล้ว แม้หลายคนจะพอดูกันออกว่าฉากสเกตในเรื่องมันเป็นน้องโมเดล 3D ขยับต็อกแต็กก็ตาม แต่ก็มีฉากบางฉากเช่นเวลาโคลสอัพใกล้ ๆ หน้าตัวละคร ก็ชวนทำให้รู้สึกว่า หืมมมม จังหวะนี้นี่มันเหมือนวาดมือเลยนี่นา~
โดยทั่วไป ขั้นตอนของการทำโมแคป จะมีกล้องรอบ ๆ ทิศ (เรียกว่า Optical) เพื่อคอยจับพิกัดว่า นักแสดงคนนี้เดินไปทางไหน เอียงคอซ้ายขวา ม้วนหน้า ม้วนหลังอย่างไร ซึ่งการโมแคปท่วงท่าไอซ์สเกตนั้นในวงการอนิเมยังไม่มีใครทำมาก่อน (สมัย Yuri on Ice คือผสมผสานเทคนิคหลายๆ อย่างเข้าด้วยกัน เช่นเอา footage สเกตจริงมาเป็น reference ในการวาดเอย หรือวาดทับโมเดล 3D จริง ๆ อีกทีเอย แต่การใช้เทคนิคโมแคป สวมชุดดำพร้อมเซ็นเซอร์แปะตัวในอนิเมะฟิกเกอร์สเกตนั้น ไม่เคยมีคนทำมาก่อน)
ในวงการ…ยังไม่มีใครเคยเก็บข้อมูลฟิกเกอร์สเกตมาก่อนเลย ผมเห็นว่างานนี้มันท้าทายดี เลยต้องลุยสักตั้งหน่อย
— ยามาโซเอะ ทาเคชิ ผู้กำกับด้านโมแคปกล่าว
นักสเกตผู้ที่มาเป็นเรฟให้ในคลิปนี้นั้น (และออกเดินสายโปรโมตอนิเม Medalist เป็นระยะๆ) คือคุณ Akiko Suzuki นักกีฬาสเกตโอลิมปิก Sochi สมัย 2014 ซึ่งอากิโกะซังเองก็เป็นที่ปรึกษาให้อ. TSURUMAIKADA ผู้เขียนมังงะ Medalist ด้วย (ไปส่องชื่อเธอในท้ายเล่มตรง ขอบคุณทีมงาน ได้) ซึ่งที่จริง ยังมีนักสเกตคนอื่นๆ ที่มาช่วยเป็นเรฟท่ากระโดดให้บ้าง แต่อากิโกะซังเป็นคนที่ออกกล้องเดินสายบ่อย หรือโผล่ในคลิปเบื้องหลังให้เห็นบ่อยที่สุด
ทว่า…. อุปสรรคแรกก็มาถึง เพราะเมื่อคุณโมแคปบนลานไอซ์… ซึ่งลานมันกว้างงง แถมไฟในลานก็ส่องกระทบกับพื้นน้ำแข็งอันขาวโพลนจนไปสะท้อนกับกล้อง ทำให้จับภาพได้ลำบาก ข้อมูลมันเพี้ยนไปหมด (เอ๊าาา !) ตรงนี้ภาษาเทคนิคเขาเรียกว่า ข้อมูลมี noise เยอะ
ทีมงานจึงเลือกใช้วิธีทางเลือกคือเทคนิค Inertia เป็นเทคนิคที่ติดเซ็นเซอร์อีกแบบ ทำให้คอมพิวเตอร์จับได้เหมือนกันว่า อากิโกะซัง ขยับไม้ขยับมือไปทางไหน แก้อุปสรรคตัวแรกกันไปได้แล้ว ก็ดันมาเจออุปสรรคที่สองอีก นั่นคือวิธี Inertia เองก็ยังมีข้อเสียเปรียบ เพราะมันแค่รู้ว่า 「คุณทำท่าอะไรอยู่ แต่ไม่รู้ว่าเดินไปทางไหน !」 มันเก็บแค่ข้อมูลการเคลื่อนไหวแต่ไม่ได้เก็บเรื่องทิศทาง ดังนั้นเวลาอากิโกะซังสเกตไปทางซ้ายขวาของลาน หรือจะกระโดดสักทีสองที ข้อมูลที่ระบบเก็บได้ก็คืออากิโกะซังขยับตัวก็จริง แต่จะทำท่าอยู่ที่เดิมตลอดเลย ! ข้อมูลมันยังไม่พอเอาไปใช้ต่อสิเนี่ย…
ทีมงานจึงต้องหาวิธีอุดรอยรั่วนี้ ด้วยการ 「ตั้งกล้องไว้ที่ด้านข้างของลานทั้งสองฝั่ง」 เพื่อเก็บเป็นเบื้องหลังเอาไว้ให้พอรู้ว่า อ้ออ ช่วงนี้ของเพลง อากิโกะซังสเกตไปทางนี้นะ ช่วงนั้นของเพลง อากิโกะซังกระโดดแล้ว
หลังจากถ่ายเสร็จอะไรเสร็จ เมื่อทีมงานได้ข้อมูลโมแคปมาแล้ว ผลที่ได้คือตัวละครจะยังขยับแบบเกร็งๆ ตึงๆ ไม่ธรรมชาติอยู่ ในส่วนนี้ ทีมงานจึงต้องใช้อนิเมชั่น 3D มาเสริมเพื่อเก็บรายละเอียด ทำให้การขยับตัวดูไหลลื่นขึ้น และปิดจบด้วยงานวาดมือกันอีกรอบ เรียกได้ว่าทำงานหลายขั้นตอนกันสุดๆ ! ทีมงาน ENGI นี่ลุยกันสุดตัว ยอมใจในความพยายามโดยเฉพาะสำหรับสโคปงานอนิเมะฉายลงทีวีจริงๆ
ซึ่งก็ไม่ใช่ว่าทุกช็อตจะเป็นการใช้งาน 3D ตลอด ขึ้นอยู่กับจังหวะความเหมาะสม เพราะอย่างเช่นฉากที่ริโอสเกตในตอน 13 นั้น คุณทาเคคาวะ ฮินาตะ (ทีมงานอนิเมเตอร์ผู้รับผิดชอบงานวาดและผู้เป็นแฟนตัวยงของตัวละครริโอ …เอ่อ คือดูจากโต๊ะก็เชื่อแล้วว่าเมนใคร 55555) ก็จัดหนักจัดเต็มวาดมือเองในช่วงนี้ทุกเฟรมจ้า 555555 ยอมล้าววววว
หรือกระทั่งภาพใน OP1: BOW AND ARROW ที่หลังช่วงท่อนฮุคเป็นต้นไปคือวาดมือ 2D กัน
ถึงแม้ว่าในภาพรวมงาน 3D ในฉากสเกตของอนิเมะ Medalist จะยังมีจุดดูแล้วภาพแปลกตา หรือบางฉากก็ดูใช้ซ้ำจากตอนก่อนๆ แต่เมื่อพิจารณาจากข้อจำกัดต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น งบสร้างที่ได้สำหรับสเกลงานฉายลงทีวี ฉายช่วงดึก(ดึกแบบขึ้นวันใหม่กันแล้ว) ประกอบกับขั้นตอนที่ทีมงานมากางเบื้องหลังให้ดูในสารคดีตัวนี้ ก็ต้องขอนับถือสำหรับทีม ENGI ที่บุกเบิกหมุดหมายในการทำโมแคปข้อมูล Figure Skating สำหรับวงการอนิเมะ และแก้สถานการณ์จากอุปสรรคหน้างานในหลาย ๆ อย่าง
ว่าแล้วก็รอติดตามดู Medalist SS2 (รึอ่านมังงะก็ได้) กันด้วยนร้ะะะะ
ลิงค์ดูรายการ NHK WORLD • ANIME MANGA EXPLOSION
ยังมีอีกหลายจุดที่ไม่ได้หยิบมาเล่า ไม่ว่าจนเอฟเฟกต์เสียงสเกตเอย รายละเอียดงานวาดมือต่างๆ ไปตามกันต่อได้ในสารคดีความยาว 30 นาที ต่อได้แจ้ (บรรยายเป็นภาษาอังกฤษ) >>「 NHK WORLD • ANIME MANGA EXPLOSION • ตอน Sports Manga & Anime」
→https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/shows/2099028/ ←
บทความอื่น ๆ ที่คุณอาจสนใจ + ช่องทางติดตามผู้เขียน
🙌 สามารถติดตามเราผ่านช่องทางอื่นๆ Twitter, Facebook, Letterboxd, Goodreads, MyAnimeList, Anilist ได้ที่ About Me
⛸รีวิว Medalist ทอฝันบนลานสเกต มังงะ+อนิเม ฟิกเกอร์สเกตสายรางวัล รอคอยเซตติ้งแบบนี้มานานแล้ว !
⛸ บทความสอนดู Figure Skating 101 สำหรับคนดู ฉบับเทคนิคน้อย ตอน 1: ท่ากระโดด | ตอน 2: ท่า Spin, Sequence, ระบบคะแนน | ตอน 3: ในหนึ่งฤดูกาลมีอะไรควรรู้บ้าง?
🎬 แนะนำซีรีส์/หนัง Figure Skating ดูเรื่องอะไรดีน้า?
⛸🐘 เควสตามล่าตุ๊กตาปลาเหงากับรายการแข่งสเกต JGP 2025 (ISU Junior Grand Prix Bangkok 2025) 🇹🇭
🏀 บล็อกหัวข้อกีฬา คลิก | 📖 รีวิวBook หนังสือ |🎧 รีวิว Music ดนตรี | 📺 รีวิว Anime อนิเมะ | 🪝 รวมมิตรรีวิวทุกประเภท All Reviews
References:
- https://x.com/BenBSinger/status/1165315058810925056
- https://x.com/yurionice_PR/status/791287535116759040
- https://www.reddit.com/r/AnimeSakuga/comments/59ixpj/yuri_on_ice_key_animation/
medalist behind the scene
