แนะนำ Podcast: โบราณดาราศาสตร์ รายการ The Rest is History EP.4 #ชวนฟัง

โบราณดาราศาสตร์

สารบัญ

▬ แนะนำ Podcast: โบราณดาราศาสตร์ รายการ The Rest is History EP.4

หากใครชอบแนวประวัติศาสตร์… กว่าจะมาเป็นโบราณสถาน..ชื่นชอบการเดินของดวงดาวซึ่งเป็นองค์ความรู้ของวิชาแขนงดาราศาสตร์ โหราศาสตร์ หรือแฟน ๆ การ์ตูนสุริยะปราชญ์ ทฤษฎีสีเลือด

ก็น่าจะชอบ Podcast ตัวนี้ ที่ว่าด้วยความเชื่อคนโบราณที่อ้างอิงดาวบนฟ้า และนำมาซึ่งสิ่งปลูกสร้างต่างๆ ได้อย่างไร สนุกม้ากกกแกรรร๊ (ต้องใส่อินเนอร์แบบนี้เหมือนที่เค้าชอบทำกันด้วยมั้ยนะ ฮาาา)

แม้จะเห็นบล็อกเราพูดถึงโค้ดดิ้งบ้าง รีวิวหนังสือ รีวิวอนิเมะ พูดคุยเรื่องกีฬา (NBA/Figure Skating)อยู่บ้าง แต่ความสนใจอีกอย่างของเราที่คนอาจคิดว่า เอ๊ะ ? มาเกี่ยวกันได้ยังไงนะ คือการศึกษาวิชาดูดวงทั้งหลาย ซึ่งโหราศาสตร์ (Astrology) คือหนึ่งในนั้น

วันก่อนก็เจอ Podcast ของช่อง The Cloud โดยบังเอิญ เพิ่งได้มาฟังจบวันนี้เอง

ตอน 「 สร้างเมืองด้วยดาว สืบเรื่องราวจากหลักฐานโบราณดาราศาสตร์ | The Rest is History | EP. 4 」

เป็นตอนที่ฟังเพลินเลยทีเดียวเชียว ว่าด้วย 『โบราณดาราศาสตร์ (Archaeoastronomy) ศาสตร์ที่เน้นการศึกษาโบราณดาราศาสตร์ในการสร้างโบราณสถานและศาสนสถาน 』

หากใครอินทั้งเรื่องดาราศาสตร์ ประวัติศาสตร์โบราณสถาน แนวคิดว่ากว่าจะสร้างสิ่งปลูกสร้างนี้ได้ เค้าอิงความเชื่ออะไรกันบ้างซึ่งหนึ่งในนั้นคืออ้างอิงตำแหน่งดวงดาวบนฟัาด้วย ! หรือกระทั่งชาวโหราศาสตร์ ที่โดยทั่วไป อาจจะเข้าใจว่าเป็นวิชาดูดวงแขนงหนึ่งเฉยๆ แต่ไส้ในของวิชานี้ก็คือเอาการเดินของดาวบนฟ้าจริงๆ มาตีเป็นความหมาย การพยากรณ์เพื่อปรับใช้ รับมือ มีสติ ในการใช้ชีวิตนั่นเอง (แต่หลักการก็คือไม่ใช่เชื่อคำพยากรณ์จนไม่ลืมหูลืมตาขนาดนั้นไม่งั้นก็กลายเป็นงมงายไป)

หรือกระทั่งถ้าหากใครเคยอ่านหรือดูมังงะ/อนิเมะเรื่อง Chi (Orb: On the Movements of the Earth/สุริยะปราชญ์ ทฤษฎีสีเลือด) ต้องฟัง podcast episode นี้สนุกมากแน่นอน

▬ เนื้อหาข้างในคร่าวๆ ว่าด้วย

ในโลกปัจจุบัน เรามักเห็นคนที่ศึกษาดาราศาสตร์จะเป็นสายวิทยาศาสตร์จ๋าไปเลย และแยกกับโหราศาสตร์ ส่วนสายคนเรียนวิชาดูดวงก็เรียนโหราศาสตร์เน้นๆ แต่ไม่ได้เน้นเรื่องกลไกฟ้ามากนั้น(คืออาจจะรู้ผ่านตาบ้างจากการที่เห็นในตำรา แต่ไม่ได้เห็นภาพขนาดว่าดาวบนฟ้ามันเดินอย่างไรจริงๆ)
ในขณะที่เมื่อก่อนคนศึกษาวิชาดวงดาวนั้น ต้องเข้าใจทั้งดาราศาสตร์และโหราศาสตร์ในคนเดียวกัน เพราะเป็นองค์ความรู้คู่กัน ซึ่งอันนี้ขอเสริมส่วนตัว จากที่เราเคยไปเรียนโหราศาสตร์มามากกว่าหนึ่งสำนัก ก็เจอทั้งครูที่อธิบายดาราศาสตร์พอเป็นพิธีแล้วไปเน้นเรื่องการพยากรณ์มากกว่า ถึงกระทั่งคนที่สอนให้ฝึกหมุนลูกโลกจริงๆ เพื่อให้เข้าใจว่าในหนึ่งปี โลกเราหมุนรอบพระอาทิตย์ไปเข้าพื้นที่ราศีอะไรบ้างในจักรวาล เรียนเป็นบทแรกก่อนจะไปสอนเนื้อหาอื่นๆ ซึ่งตรงนี้เราจึงเห็นด้วยที่โลกปัจจุบันนั้น คนที่สนใจสองสาขานี้ บางทีมักจะแยกกัน แบบเลือกศึกษาโดยให้น้ำหนักในด้านใดด้านหนึ่งไปเลย(หรือไม่เอาอีกด้านไปเลย)
กว่าจะมาเป็นโบราณสถานต่างๆ คนโบราณเขามีทฤษฏี แนวคิดรองรับอะไรบ้าง โดยหนึ่งในนั้นคือ ท้องฟ้า ดวงดาว เช่น พระราชวังต้องห้าม ที่ในวันเหมายัน (Winter Solstice — วันที่กลางคืนยาวนานที่สุด) จะเป็นวันเดียวที่พระอาทิตย์ลงมาสาดส่องบัลลังก์ฮ่องเต้ โดยแสงจะสาดไปโดนป้ายทองข้างหลังบัลลังก์ ซึ่งตรงนี้ก็เหมือนเป็นการ “มาร์คกิ้ง” เวลาของคนสมัยก่อน ที่เป็นตัวบอกเวลาว่าเข้าช่วงวันไหนของปีแล้วเพราะสมัยก่อนคนเขายังไม่มีปฏิทินสำเร็จรูป (สำหรับคนสนใจภาพประกอบบัลลังก์พระราชวังต้องห้าม คลิกดูรูปตรงนี้
เนื่องจากการแกว่งของโลกที่หมุนเป็นลูกข้าง (Axial precession) จึงทำให้ดวงดาวต่างๆในบรรพกาล กับดวงดาวตำแหน่งในยุคสมัยปัจจุบันนั้นคาดเคลื่อน มันไม่ได้ตรงเป๊ะเหมือนเมื่อก่อน ตรงนี้ขอเสริมว่านี่ก็เป็นส่วนต่างที่ทำให้ผู้ศึกษาวิชาโหราศาสตร์สองสาย ได้แก่สาย 「สายนะ (Tropical — เริ่มราศีจากจุดตัดวิษุวัต)」กับสาย「นิรายนะ (Sidereal — ราศีที่อ้างอิงจากหมู่ดาวบนฟ้าจริงๆ)」 ซึ่งสมัยก่อน จุดนี้ เดิมมันอยู่ที่เดียวกันจนเมื่อเวลาผ่านมา ดาวจริง ๆ มันก็เริ่มเคลื่อนออกจากจุดวิษุวัต อันเกิดจากการแกว่งของโลก ปัจจุบันจึงทำให้การตัดวันของราศีสองระบบนี้จึงต่างกัน
ฉะนั้นที่คนแซวๆ ว่าชั้นเป็นคนมีสองราศีนะก็เพราะว่าคุณไปอ่านเจอบทความทั้งของคนที่ใช้ระบบสายนะและนิรายนั่นเอง)
- คนที่สนใจอ่านเรื่องระบบพร้อมภาพประกอบ แนะนำความเห็นที่ 6 ของกระทู้พันทิปนี้ [https://pantip.com/topic/31068908]